ललित

साद चिन्मयी चिटणीस २५ मे २०२६

डॉ. मीरा सुंदरराज यांच्या ‘साद’ या कवितासंग्रहाविषयी चिन्मयी चिटणीस यांनी लिहिलेला हा लेख केवळ पुस्तकपरिचय करून थांबत नाही, तर कवितेकडे पाहण्याची एक संवेदनशील दृष्टीही आपल्यासमोर ठेवतो. साध्या शब्दांत मोठं भावविश्व उभं करण्याची ताकद डॉ. मीरा सुंदरराज यांच्या कवितांमध्ये आहे आणि म्हणूनच त्यांच्या कविता वाचताना त्या कुठेतरी आपल्या आयुष्यालाही स्पर्शून जातात. बालपणाच्या आठवणी, नात्यांमधली ऊब, मनाचे ग…

बालविवाह नीना भेडसगावकर २५ मे २०२६

बालविवाह ही केवळ जुन्या काळातील किंवा मागासलेल्या समाजातील समस्या राहिलेली नसून आजही भारतात आणि पुरोगामी महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर अस्तित्वात असलेली एक भयावह सामाजिक वास्तवता आहे, याचा अस्वस्थ करणारा वेध हेरंब कुलकर्णी यांच्या ‘बालविवाह’ या पुस्तकातून घेतला आहे. नीना भेडसगावकर यांनी लिहिलेल्या या परीक्षणात ग्रामीण भाग, शहरी झोपडवस्त्या, गरिबी, शिक्षणाचा अभाव, स्थलांतर, मुलींच्या सुरक्षिततेची भ…

थोडे जनातले, थोडे मनातले नीना भेडसगावकर २५ मे २०२६

जागतिकीकरण, वाढतं स्वकेंद्रित जगणं, नात्यांमधला दुरावा, समाजात वाढत चाललेली असहिष्णुता आणि माणसाच्या संवेदनशीलतेवर येत असलेला ताण या सगळ्या वास्तवाकडे अत्यंत डोळसपणे पाहणारे डॉ. अश्विनी धोंगडे यांचे ‘थोडे जनातले, थोडे मनातले’ हे वैचारिक ललित लेखांचं पुस्तक वाचकांना अंतर्मुख करणारं आहे. नीना भेडसगावकर यांनी लिहिलेल्या या परीक्षणात ‘जाऊ दे मला काय त्याचं’, ‘काही बोलायचे आहे’, ‘आई बदलते आहे’, ‘ऐसी कळ…

अथिया चिन्मयी चिटणीस २१ मे २०२६

लहान मुलांच्या भावविश्वाला समजून घेणारं, त्यांच्या कल्पनाशक्तीला चालना देणारं आणि सहज, सोप्या भाषेत आनंद देणारं बालसाहित्य लिहिणं हे नेहमीच आव्हानात्मक मानलं जातं. डॉ. मीरा सुंदरराज यांच्या ‘अथिया’ या बालकविता संग्रहाबद्दल चिन्मयी चिटणीस यांनी लिहिलेल्या या लेखात बालमनातील निरागसता, निसर्गाशी असलेली मैत्री आणि मुलांच्या भावविश्वाचं सुंदर चित्रण यांचा वेध घेण्यात आला आहे. ‘छकुली’, ‘मनाची बाग’, ‘मळा…

‘हसरे किनारे’ ते ‘पिंपळायन’ : माणूसपण शोधणाऱ्या कविता प्रा. सरिता माने-पाटील १९ मे २०२६

निसर्ग, स्त्रीजीवन, सामाजिक विषमता, पर्यावरण, समता आणि मानवतावादी मूल्यांचा धागा एकत्र गुंफत कविता केवळ भावनांची अभिव्यक्ती न राहता विचारांची आणि परिवर्तनाची ताकद बनते, याचा प्रत्यय मिळून साऱ्याजणीच्या सांगली जिल्हा प्रतिनिधी डॉ. सोनिया कस्तुरे यांच्या ‘हसरे किनारे’ आणि ‘पिंपळायन’ या दोन काव्यसंग्रहांतून येतो. प्रा. सरिता माने-पाटील यांनी लिहिलेल्या या परीक्षणात ‘हसरे किनारे’ मधील निसर्गसंवेदना, स…

नाही उमगत 'ती' अजूनही..! डॉ. स्वाती पाटील १८ मे २०२६

स्त्रीच्या आयुष्यातील वेदना, संघर्ष, आत्मभान, नात्यांतील गुंतागुंत आणि समतेची आस या सगळ्यांना अत्यंत संवेदनशील शब्दांत व्यक्त करणारा डॉ. सोनिया कस्तुरे यांचा ‘नाही उमगत ‘ती’ अजूनही..!’ हा कवितासंग्रह केवळ स्त्रीवादी कविता म्हणून मर्यादित राहत नाही, तर माणूस म्हणून जगण्याच्या मूलभूत प्रश्नांना भिडतो. मिळून साऱ्याजणीच्या सांगली जिल्हा प्रतिनिधी डॉ. सोनिया कस्तुरे यांच्या कवितांवर डॉ. स्वाती पाटील या…

जगणे गोंदून घेताना डॉ राजेंद्र माने ११ नोव्हेंबर २०२५

डॉ. अदिती काळमेख यांच्या ‘जगणे गोंदून घेताना’ या कवितासंग्रहात आयुष्याच्या प्रत्येक वळणावर जाणवणाऱ्या भावना, नात्यांचा ओलावा, मनातील घुसमट आणि जगण्याची जिवट ओढ अशा सगळ्या संवेदनांचा तरल प्रवास दिसतो. डॉ. राजेंद्र माने यांनी या कवितांमधून उमटलेल्या स्त्रीमनाच्या गाभ्यातल्या लहरींना, विचारांना आणि अनुभूतींना ज्या संवेदनशीलतेने शब्द दिले आहेत, त्यामुळे हा आलेख केवळ समीक्षण न राहता एक भावनिक सहप्रवास …

शबरी कवितेची जन्मकथा किरण डोंगरदिवे १५ सप्टेंबर २०२५

‘शबरी’ या कवितेची जन्मकथा म्हणजे केवळ एका कवितेची निर्मिती नव्हे, तर कवी किरण शिवहर डोंगरदिवे यांच्या स्मृतींचा, संवेदनांचा आणि अनुभवांचा प्रवास आहे. बालपणातील साधेपणा, ग्रामीण जीवनातील माणुसकी आणि नात्यांतल्या सूक्ष्म भाव भावना यांना भिडणारा हा लेख वाचकांच्या मनात घर करून राहतो. साध्या, बोलक्या भाषेतली ही कहाणी कवितेच्या मागचं खरं आयुष्य उलगडते आणि वाचकाला भावनांच्या खोल सागरात घेऊन जाते. एखा…

सोलापुरी खाद्य भ्रमंती, शालामित्रा संगे! सौरभ कुंभारे ०१ सप्टेंबर २०२३

या शनिवारी, २६ ऑगस्ट २०२३ला, सकाळीच सांगलीहून सोलापूरला येण्यास बसलो. अर्थात बस पंढरपूर मार्गे घेतल्यामुळे ती प्रथम रत्नागिरी-नागपूर राष्ट्रीय महामार्ग आणि सांगोल्यावरून मोहोळ मार्गे साधारण दुपारी एक वाजता सोलापूरच्या स्टॅन्ड वर आली. मित्र घ्यायला आला होताच! हा मित्रही खवय्या! गेल्या काही वर्षाच्या वास्तव्यामध्ये त्याने भरपूर छान छान authentic आणि हटके अशी खाद्य भ्रमंती केली होती, त्यामुळे त्याचा …

महत्त्वाचे दुवे